در این روز در سال 201 هـ بنابر مشهور سالروز رحلت شهادت گونه حضرت ولیة الله خاتون خلق جهان ، عابده مستوره حضرت فاطمه معصومه (س) دختر امام موسی کاظم (ع) است.1

آن حضرت 17 روز پس از ورود به شهر قم ، با دلی شکسته و غصه دار از داغ پدر و فراق برادر ، رحلت فرمودند. در عزای آن حضرت شهر قم را یکپارچه غم و ماتم فرا گرفت. بدن مطهر آن حضرت را غسل داده کفن کردند ، و به طرف باغ موسی بن خزرج ـ مکام فعلی حرم مطهر ـ آوردند. دو سوار نقابدار از بیرون شهر آمدند و بر بدن آن حضرت نماز خواندند. آنگاه داخل سرداب شده بدن مطهر را دفن کردند و رفتند ، و کسی آنان را نشناخت.

موسی بن خزرج آن باغ را وقف حضرت معصومه (س) نمود ، از بوریا و حصیر سقفی بر روی قبر مطهر آن حضرت قرار داد. این بنا بود تا آنکه زینب دختر امام جواد (ع) بر روی قبر شریف قبه ای بنا نهاد. سپس جماعتی از دختران ائمه (ع) در آن مکان دفن شدند. هنگامی که ام محمد دختر موسی بن محمد بی غلی الرضا (ع) فوت کرد ، در کنار آن حضرت دفن شد. بعد از آن میمونه ، خواهر ام محمد از دنیا رفت ، و آن بزرگوار هم در جنب ام محمد دفن شد. روی این دو قبر یک گنبد دیگر بنا کردند ، یه گونه ای که دو گنبد چسبیده به هم بر روی قبر حضرت فاطمه معصومه (س) و ام محمد و میمونه بوده است.

به جز دختران حضرات معصومین (ع) ، دو کنیز هم دفن شده اند که در هنگام مرمت کف حرم مطهر در زمان ناصر الدین شاه ، روزنه ای به سردابی پیدا می شود و چند زن صالحه ، وارد سرداب می شوند. پیکر پاک میمونه و دو تن از کنیزان را پس از هزاران سال تر و تازه مشاهده می کنند. این سرداب جنب سرداب حضرت معصومه (س) قرار دارد.2

مرحوم نمازی وفات حضرت معصومه (س) را در 12 ربیع الثانی سال 201 هـ نقل کرده3 و قول منسوب به شیخ حر عاملی 8 شعبان سال 201 هـ است.4

امام صادق (ع) می فرماید : « قم کوفه صغیر است ، و بهشت دارای هشت در است که سه در آن از قم است. در آن شهر زنی از اولاد من رحلت می کند که اسمش فاطمه است ، و او دختر موسی بن جعفر (ع) است که به شفا عت او تمامی شیعیان داخل بهشت می شوند».5

1ـ مراقد المعارف : ج 2 ص 163. منتخب دریای سخن : ص 34. زندگانی کریمه اهل بیت : ص 83

2ـ بحار الانوار : ج 60 ص 219 ـ 220 . اجساد جاویدان : ص 105 .

3ـ مستدرک سفینة البحار : ج 8 ص 257.

4ـ حیاة الستّ : ص 11

5 ـ بحار الانوار : ج 57 ص 228

6ـ بحار الانوار : ج 95 ص 357


منیع :امر ظهور(سید جواد ذاکر)