دجال کیست؟

یکی از علایم ظهور آن حضرت که در بعضی روایات از نشانه های حتمی شمرده شده، خروج شخصی به نام «دجال» است. وی یک طاغوت پرتزویر و حیله گر است که عده بسیاری را به دنبال خود می کشد.
ما در اینجا به  معرفی مختصري از دجال و خصوصیات و ویژگیهایش خواهيم پرداخت، در روایات برای او صفات گوناگون و عجیبی ذکر شده است که با هم می خوانیم:

نام و نسب او: عده ای گویند که نام دجال، صائد بن صید یا ابن صیاد است، و برخی مخالف رای ایشان را گفته اند. در کتابهای لغت، دجال، به معنی کذاب است، و فعل آن را به معنی «آب طلا و آب نقره دادن» نوشته اند. دجال را در زبانهای فرانسه و انگلیسی،«آنتی کریست» نامیده اند که به معنی دشمن و ضد مسیح است. ]1. [

خصوصیات فردی او: حضرت امیر المؤمنین (ع) می فرماید: «او چشم راست ندارد، و چشم دیگرش در پیشانی اوست، و مانند ستاره صبح می درخشد، چیزی در چشم اوست که گویی آمیخته به خون است. وی در یک قحطی سختی می آید، و بر الاغ سفیدی سوار است...». ]2 [
و در صحیح مسلم در کلام رسول خدا (ص) دجال چنین توصیف شده است: «او مردی چاق، سرخ رو، با موی سرمجعد، و اعوراست، چشمش همچون دانه انگوری است که بر روی آب قرار گرفته باشد.»
عقیده او: امیر المؤمنین (ع) می فرماید: «او با صدای بلندی فریاد می زند که بین مشرق و مغرب، صدایش را جن و انس و شیاطین می شنوند (به فرض صحت روایت، ممکن است این عمل به وسیله رادیو و تلویزیون صورت بگیرد) و می گوید: ای دوستان من! به سوی من آیید. من هستم کسی که آفریده است، پس استوار ساخته و مقرر کرده و هدایت نموده است. من پروردگار برتر شما هستم.» ]3. [

مکان خروج:  امیرالمؤمنین (ع) می فرماید: «او از شهری که آن را اصفهان می گویند و قریه ای که معروف به «یهودیه» است بیرون می آید.» ]4. [
مرگ او: رسول خدا (ص) می فرماید: «دجال در امت من بیرون می شود در چهل روز، پس خداوند عیسی بن مریم(ع) را مامور می کند او را طلب می کند و از بین می برد.» ]5. [
و امیر المؤمنین (ع) ضمن یک خطبه طولانی فرمود: «مهدی (ع) با یارانش از مکه به بیت المقدس می آیند، و در آن مکان بین آن حضرت با دجال و ارتش او، جنگ واقع می شود، دجال و ارتش او مفتضحانه شکست می خورند، به طوری که از اول تا آخر آنها به هلاکت می رسند و دنیا آباد می شود و حضرت مهدی (ع) عدالت و قسط را در جهان به پا می دارد، و طبق روایتی آن حضرت دجال را در کناسه کوفه به دار می زند.» ]6. [
بعضی از علماء چون شیخ صدوق رحمه الله علیه - با استناد به پاره ای از روایات از جمله روایت امیر المؤمنین (ع) معتقدند که غرض و هدف الهی، بر این تعلق گرفته است که دجال زنده باشد و کسی نتواند او را بکشد تا دجال آینده باشد. ]7. [
محدث قمی (ره) گوید: در روایت ابو امامه است که رسول خدا (ص) فرمودند: «هر مؤمنی که دجال را ببیند آب دهان خود را بر روی او بیندازد و سوره مبارکه حمد را بخواند، تا سحر آن ملعون دفع شود و در او اثر نکند. چون او ظاهر شود، عالم را پر از فتنه و آشوب نماید، و میان او و لشگر قائم (ع) جنگ واقع شود، بالاخره آن ملعون به دست مبارک حضرت حجت (ع) یا به دست عیسی بن مریم (ع) کشته شود. ]8. [

البته عقیده شیعه بر این است که امام مهدی (ع) است که دجال را می کشد، نه عیسی.
با توجه به خصوصیاتی که ذکر شد و در بعضی موارد با هم اختلاف دارند، بعضی معتقدند: همان گونه که از ریشه لغت «دجال» از یک سو و از منابع حدیث از سوی دیگر استفاده می شود، دجال منحصر به فرد معینی نیست، بلکه عنوانی است کلی برای افراد پرتزویر و حیله گر که برای کشیدن توده های مردم به دنبال خود از هر وسیله ای استفاده می کنند، چنانکه پیامبر اکرم (ص) فرموده است: « هر پیامبری بعد از نوح قوم خود را از فتنه دجال بر حذر داشت و من نیز شما را برحذر می دارم.» ]9. [

منابع:

1- بشارة الاسلام، ص 43

2- مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوانی، ص972

3- مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوانی، ص965

4- مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوان

5-  صحیح مسلم، با شرح نووی، ج18، ص65

6-  اثبات الهدایه، شیخ حر عاملی، ج7، ص336

7- كمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ص529

8- منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، ج2،‌ ص336

9- صحیح ترمذی، باب ما جاء فی الدجال، ص 42