نام : جعفر
لقبها : صادق، مصدق، محقق، کاشفالحقايق، فاضل، طاهر، قائم، منجي، صابر
كنيه : ابوعبدالله، ابواسماعيل، ابوموسي
نام پدر : حضرت امام محمد باقر(ع)
نام مادر : فاطمه (ام فروه) دختر قاسم بن محمد بن ابيبكر
عمر شريف امام(ع) : 65 سال
مدت امامت : 34 سال
عصر امام صادق(ع) يكي از طوفانيترين ادوار تاريخ اسلام است كه از يكسو اغتشاشها و انقلابهاي پياپي گروههاي مختلف، بويژه از طرف خونخواهان امام حسين(ع) رخ ميداد، كه انقلاب ابوسلمه در كوفه و ابومسلم در خراسان و ايران از مهمترين آنها بوده است و از ديگر سو عصر برخورد مكتبها و ايدئولوژيها و عصر تضاد افكار فلسفي و كلامي مختلف بود كه از برخورد امت اسلام با مردم كشورهاي فتح شده و نيز روابط مراكز اسلامي با دنياي خارج، به وجود آمده و در مسلمانان نيز شور و هيجاني براي فهميدن و پژوهش پديد آورده بود.
عصري كه كوچكترين كمكاري يا عدم بيداري و تحرك پاسدار راستين اسلام يعني امام(ع)، موجب نابودي دين و پوسيدگي تعليمات حياتبخش اسلام، هم از درون و هم از بيرون ميشد. زمان امام صادق(ع)، زمان تزلزل حكومت بنياميه و فزوني قدرت بنيعباس بود و اين دو گروه مدتي درحال كشمكش و مبارزه با يكديگر بودند.

از زمان هشام بن عبدالملي، تبليغات و مبارزات سياسي عباسيان آغاز گرديد و در سال 129 وارد مرحله مبارزه مسلحانه و عمليات نظامي گرديد و سرانجام در سال 132 به پيروزي رسيد. بنياميه در اين مدت، گرفتار مشكلات سياسي فراواني بودند؛ لذا فرصت فشار و اختناق نسبت به شيعيان را نداشتند.
عباسيان نيز چون از دستيابي به قدرت در پوشش شعار طرفداري از خاندان پيامبر و گرفتن انتقام خون آنان عمل ميكردند، فشاري از طرف آنان مطرح نبود. از اينرو اين دوران، دوران آرامش و آزادي نسبي امام صادق (ع) و شيعيان بود و آن حضرت از اين فرصت استفاده كرده و تلاش فرهنگي وسيعي را آغاز كرد.
پيشواي ششم در چنين دوراني به فكر نجات افكار توده مسلمان از الحاد و بدبيني وكفر و نيز مانع انحراف اصول و معارف اسلامي از مسير راستين بود، و از توجيهات غلط و وارونه دستورات دين كه به وسيله خلفاي وقت صورت ميگرفت جلوگيري ميكرد.
اينجا بود كه امام(ع) دشواري فراوان در پيش و مسؤوليت عظيم بر دوش داشت. امام صادق (ع) در ظلمت بحرانها و آشوبها دنياي شيعه را به فروغ تعاليم خويش روشني بخشيد و حقيقت اسلام را از آلايش انحرافات وگزند فريبكاران حفظ نمود. او آن قدر فقه و دانش اهل بيت را گسترش داد و زمينه ترويج احكام و بسط كلام شيعي را فراهم ساخت كه مذهب شيعه به نام او به عنوان مذهب جعفري شهرت يافت. آن اندازه كه دانشمندان و راويان از دانش امام بهرهمند برده و از ايشان حرف و حديث نقل كردهاند از هيچ يك از ديگر ائمه نقل نكردهاند؛ ليكن طولي نكشيد كه بنيعباس پس از تحكيم پايههاي حكومت و نفوذ خود، همان شيوه ستم و فشار بنياميه را پيش گرفتند و حتي از آنان هم گوي سبقت را ربودند. در اواخر حيات امام صادق(ع) وضع به حدي ناگوار شد كه همگي ياران امام(ع) را در معرض خطر مرگ قرار ميداد، چنانچه زبدههايشان جزو ليست سياه مرگ بودند.
امام صادق(ع) كه همواره مبارزي نستوه و خستگي ناپذير وانقلابي بنيادي در ميدان فكر و عمل بوده، كاري كه امام حسين(ع) به صورت قيام خونين انجام داد، وي قيام خود را در لباس تدريس و تأسيس مكتب و انسان سازي انجام داد و جهادي راستين كرد.
فرزند برومندش امام موسيبنجعفر(ع) او را در جامه سفيد مصري كه در آن احرام ميبست، كفن نمود و بر آن نماز خواند و او را در بقيع در كنار قبر پدر بزرگوارش امام محمد باقر به خاك سپرد.
رواياتي از امام صادق(ع)
- تعقيب نماز صبح
هركس بعد از نماز صبح پيش از آنكه سخني بگويد، 7 بار بگويد: «بسم اللّه الرحمن الرحيم، لاحول و لاقوه إلا باللّه العلي العظيم» خداوند 70 نوع بلا از او دور گرداند كه سادهترين آنها مرض پيسي و جذام باشد.
-